właściwe wychowawczo

Ze stresującymi typami osobowości matek czy ojców wiążą się postawy rodzicielskie, będące znaczącymi elementami w procesie wychowania i kształtowania lęku. Możemy wyróżnić postawy właściwe wychowawczo, jak: akceptacja współdziałanie, uznawanie swobody aktywności, poszanowanie praw dziecka oraz postawy niewłaściwe, jak: odrzucenie, unikanie kontaktu z dzieckiem, nadmierne ochranianie, nadmierne wymagania (Ziemska, 1979). Przy właściwych postawach wychowawczych dzieci nie mają zasadniczych trudności w opanowaniu roli ucznia i kolegi. Akceptacja dziecka sprzyja kształtowaniu się zdolności do nawiązywania trwałej więzi emocjonalnej oraz wyrażania uczuć. Dziecko jest pogodne, przyjacielskie, współczujące, otwarte, co zapewnia mu pozytywne kontakty z rówieśnikami. Współdziałanie zaspakaja potrzeby kontaktu z rodzicami. Powoduje to, że dziecko staje się ufne wobec rodziców, zwraca się do nich o radę i pomoc w momentach trudnych. Jest zadowolone z własnej pracy i pracy w zespole co ułatwia współżycie w zespole i przystosowanie się do wymagań stawianych przez szkołę. Uznawanie swobody aktywności – rozwija pomysłowość, oryginalność, dążenie do pokonywania przeszkód i łatwość w przystosowaniu do różnych sytuacji. Są to cechy bardzo przydatne w środowisku szkolny. Poszanowanie praw dziecka rozwija jego lojalność, pobudza do przejawiania własnej inicjatywy. Postaw ta gratyfikuje potrzebę uznania i szacunku – jedną z głównych potrzeb dziecka. Niewłaściwe postawy rodzicielskie są powodem wielu zaburzeń w rozwoju psychicznym dziecka. Odtrącenie dziecka rodzi agresję, nieposłuszeństwo, kłamstwo, lękliwość, co warunkuje trudność w zaspokojeniu potrzeby akceptacji w środowisku poza rodzinnym. Unikanie kontaktu z dzieckiem sprawia, że staje się ono uczuciowo niestałe, nieufne, bojaźliwe, niezdolne do wytrwałości w koncentracji. Popada często w konflikty ze szkołą, w której czuje się niepotrzebne, podobnie jak w domu. Nadmierne ochranianie – każde drobne niepowodzenie dziecka (w nauce, koleżeńskich kontaktach) staje się bardzo poważnym problemem dla rodziców, zostaje wyolbrzymione, wywołuje lęk o przyszłość dziecka i tym samym powoduje sprawowanie nad nim wzmożonej kontroli. Takie postępowanie rodziców opóźnia osiągnięcia przez dziecko dojrzałości emocjonalnej i społecznej; rodzi brak inicjatywy, wątpliwości, nieadekwatną samoocenę. Cechy te są przyczyną złego przystosowania dziecka w środowisku szkolnym. Nadmierne wymagania stawiane dziecku sprzyjają kształtowaniu się takich cech , jak: brak wiary we własne siły, brak zdolności do koncentracji, lękliwość, podatność na frustrację. Dla dziecka, które nie może uzyskać tak wysokich wyników, jakich wymaga otoczenie, prawie każde działanie kończy się niepowodzeniem, pogłębionym jeszcze przez negatywną ocenę ze strony najbliższych. Postawy rodzicielskie warunkują styl wychowania w rodzinie. Wpływają na kształtowanie się więzi uczuciowej między jej członkami, od której zależy ogólna atmosfera życia rodzinnego.